برده ، و در آيه « فَاخْلَعْ نَعْلَيْكَ إِنَّكَ بِالْوادِ الْمُقَدَّسِ طُوىً » « 1 » آن را وادى مقدس خوانده ، و در آيه « نُودِيَ مِنْ شاطِئِ الْوادِ الأَيْمَنِ فِي الْبُقْعَةِ الْمُبارَكَةِ مِنَ الشَّجَرَةِ » « 2 » آن را بقعه اى مبارك دانسته كه در كرانه دست راست وادى ، قرار دارد . بعضى « 3 » هم گفته‌اند : مراد مطلق كوه ها است و خدا به همه كوه ها سوگند ياد كرده از اين جهت كه در كوه ها انواع نعمتها را قرار داده و در باره آنها فرموده : « وَجَعَلَ فِيها رَواسِيَ مِنْ فَوْقِها وَبارَكَ فِيها - خداوند در زمين و بر بالاى آن كوه هايى پا بر جا قرار داده و بركتها در آن نهاده » . * ( « وَكِتابٍ مَسْطُورٍ فِي رَقٍّ مَنْشُورٍ » ) * بعضى « 4 » گفته‌اند : كلمه « رق » به معناى مطلق چيزهايى است كه در آن چيزى نوشته شود ، مانند كاغذ . بعضى « 5 » ديگر گفته‌اند : به معناى و رق است . و بعضى « 6 » گفته‌اند : به معناى خصوص ورقهايى است كه از پوست حيوانات درست مىكردند . و كلمه « نشر » كه مصدر كلمه « منشور » است به معناى گستردن و متفرق كردن است . و مراد از « كتابى كه مسطور و در رقى منشور است » به گفته بعضى « 7 » لوح محفوظ است كه خدا تمامى حوادث عالم را آنچه بوده و هست و خواهد بود در آن نوشته ، و ملائكه آسمان ، آن را مىخوانند ( و اجراء مىكنند ) . بعضى « 8 » هم گفته‌اند : مراد از آن قرآن كريم است كه خدا آن را در لوح محفوظ نوشته . و بعضى « 9 » گفته‌اند : تورات است كه در سابق در كاغذهاى پوستى نوشته مىشد ، و هر وقت مىخواستند آن را بخوانند لوله كاغذ را باز مىكردند و مىخواندند . و به نظر ما مناسبتر با آيه قبلى آن است كه بگوييم : منظور از آن همان قول اخير

--> ( 1 ) سوره طه ، آيه 12 . ( 2 ) سوره قصص ، آيه 30 . ( 3 ) مجمع البيان ، ج 9 ، ص 163 . ( 4 و 5 ) مجمع البيان ، ج 9 ، ص 163 . ( 6 ) روح المعانى ، ج 27 ، ص 27 . ( 7 و 8 و 9 ) مجمع البيان ، ج 9 ، ص 163 .